Osnovno obrazovanje

Prema najstarijim dokumentima postojao je još u 16. i 17. vijeku centar za prepisivanje knjiga u susjednom manastiru Ozrenu. Postoje i zapisi o podučavanju pismenosti mladića iz susjednih sela. Kada je crkva tokom ratova paljena i pljačkana, pismeni kaluđeri su živeći po okolnim selima, otvarali povremene škole. Iz ovih starijih vremena zapamćen je još jedan vid školovanja. Pri obilascima sela radi vjerskih službi, kaluđeri su usput podučavali djecu pismenosti. Tradicija ovih putujućih učitelja nastavljena je ponegdje i kroz 19.vijek od strane školovanih učitelja u selima gdje nije bilo škola. Ovakve škole su u narodu zapamćene, jer se nastava održavala „pod čardom", - npr. u selima Paležnica, Podnovlje, Cerovica, Brestovo.

Dakle, najstarije škole na području oko Doboja, kao uostalom i u drugim našim krajevima, vezane su za vjerske centre, za crkve ili dzamije, što je naslijeđe srednjeg vijeka. Otuda i pojava da pri začecima modernog školstva tokom 19. vijeka svaka od nacionalnih grupa osniva svoje škole, koje uglavnom pohađaju njeni pripadnici.

Okupacijom BiH 1878. godine počinje novo poglavlje u razvoju školstva. Stare konfesionalne škole su polako odumirale a umjesto njih otvarane su državne ili narodne škole. Prema zvaničnim dokumentima Doboj je 1886. godine imao narodnu školu. Godine 1895. počinje sa radom Narodna osnovna škola u selu Kožuhe, naredne godine otvorene su škole u Boljaniću i Stanarima, a 1898. godine u Majevcu. U vrijeme trajanja Prvog svjetskog rata počele su sa radom škole u Johovcu i Trbuku.

Pred Drugi svjetski rat na području opštine bilo je oko osamdeset procenata nepismenog stanovništva. Značajniji razvoj osnovno školstvo doživljava nakon oslobođenja (1945) i u kvantitativnom i u kvalitativnom smislu. Sedamdesetih godina prošlog vijeka na području opštine Doboj nema ni jednog većeg naselja bez osnovne škole, bilo osmorazredne ili četvororazredne.

Na području opštine Doboj danas egzistira 11 osnovnih matičnih škola, i to: OŠ „Sveti Sava" Doboj, OŠ „Vuk S. Karadzić" Doboj, OŠ „Dositej Obradović" Doboj, OŠ „Milan Rakić" Rudanka, OŠ „Ozren" Paklenica, OŠ „Petar P. Njegoš" Boljanić, OŠ „Đura Jakšić" Podnovlje, OŠ „Desanka Maksimović" Stanari, OŠ „Radoje Domanović" Osječani, OŠ „Petar Kočić" Sjenina Rijeka i Osnovna muzička škola Doboj. U ovih jedanaest škola nastavu pohađa oko 6.000 učenika, o čijem obrazovnom procesu brine oko 340 zaposlenih nastavnika.

U zadnjih desetak godina prisutna je tendencija smanjenja broja upisanih učenika u prve razrede, što u pojedinim seoskim školama neminovno dovodi do organizovanja nastave sa kombinovanim odjeljenjima, pa i do gašenja pojedinih područnih škola.

Srednjoškolsko obrazovanje

Osnivanje prve srednje škole u Doboju vezano je za 1927. godinu, kada je otvorena Državna mješovita građanska škola trgovačkog smjera. škola je bila smještena u zgradi dobojske opštine sve do izgradnje nove zgrade za ovu školu 1932. godine. U toj zgradi danas radi Medicinska škola. Građanska škola je, s izvjesnim promjenama u nazivu i karakteru u vrijeme vlasti tzv. NDH, postojala do novembra 1945. godine, kada je Demokratska Federativna Jugoslavija zakonom ukinula građanske škole. Ministarstvo prosvjete Narodne vlade BiH donijelo je iza toga rješenje kojim se Državna mješovita škola u Doboju sa svoja četiri razreda pretvorila u Državnu mješovitu nižu gimnaziju.
Između dva svjetska rata u Doboju je radila šegrtska Zanatsko-trgovinska škola, koja se spominje prvi put 1923. godine kao bolje organizovana škola ove vrste nižeg stručnog obrazovanja. Poslije oslobođenja nastavila je rad pod nazivom škola učenika u privredi.
Zanimljiva je činjenica da je u školskoj 1952/3. godini u Doboju radila Učiteljska domaćinska škola, koja je u drugoj godini svog postojanja preseljena u Tuzlu zbog toga što joj u Doboju nisu bili stvoreni odgovarajući uslovi za rad.

Razvoj industrije u Doboju od pedesetih godina prošlog vijeka zahtijevao je otvaranje novih stručnih škola. Tako je 1951. godine otvorena Industrijska škola trogodišnjeg trajanja, koja je nakon dvadesetak godina prerasla u Metaloprerađivačku školu, odnosno školu s praktičnom obukom. Za razvoj „Trudbenika" značajna je bila Majstorska škola za VK radnike metalske struke, koja je radila od 1953. do 1962.godine.

Ekonomska škola je, takođe, otvorena zbog naraslih potreba za stručnim kadrom ekonomsko-komercijalne struke. Desilo se to 1955. godine, da bi godinu dana kasnije iz sličnih razloga bila otvorena i Stručna trgovinska škola. Uz ovu školu su obrazovani i visokokvalifikovani radnici za trgovinu, redovnim i vanrednim školovanjem.
Od 1956. do 1963. godine na Usori je radila Majstorska škola za VK radnike stolarskog zanimanja. U isto vrijeme postojala je i škola za KV radnike bačvarskog zanimanja.
Razvoj ugostiteljstva podstakao je osnivanje Ugostiteljske škole 1961. godine. Iste godine s radom je počela Mašinska tehnička škola, a ubrzo i Hemijsko tehnička škola. Medicinska škola osnovana je 1962. godine a razvila se iz dvogodišnje večernje škole za bolničare, koja je počela sa radom dvije godine kasnije.

Tokom svog dugogodišnjeg postojanja srednje škole u Doboju doživjele su brojne organizacione promjene i različite reforme obrazovanja, zavisno od prirode političkog i državnog ustrojstva.

Danas na području opštine Doboj egzistira šest srednjoškolskih ustanova: Gimnazija „Jovan Dučić", Medicinska škola, Tehnička škola, Saobraćajna i elektro škola, Ekonomska i trgovinska škola, i Upravna, ugostiteljska i ŠUP. U njima se obrazuje oko 3.250 učenika u širokom i bogatom spektru zanimanja. U ovom sektoru zaposleno je ukupno 290 radnika, od čega 225 nastavnog kadra.

Saobraćajno-tehnički fakultet

Saobraćajni fakultet u Doboju osnovan je na inicijativu Više tehničke škole iz Doboja i Skupštine opštine Doboj, Odlukom Narodne skupštine Republike Srpske 28. jula 2005. godine.

Na Fakultetu je predviđeno da osnovni studij traje 4 godine, a odobreni su sljedeći smjerovi: drumski i gradski saobraćaj, željeznički saobraćaj, poštanski saobraćaj, komunikacije, logistika.

Faklutet je u školskoj 2005/06. godini započeo upis studenata na dva, od pet smjerova, za sticanje zvanja diplomirani inžinjer željezničkog saobraćaja i diplomirani inžinjer drumskog i gradskog saobraćaja.

U toku školske 2005/06. godine Saobraćajni fakultet uvodi novi, Tehnički odsjek za studij prvog ciklusa (3 godine) koji predstavlja progresivni kontinuitet nastave započete na Višoj tehničkoj školi i to: mašinska studijska grupa sa smjerovima proizvodno mašinstvo i industrijski inžinjering, te elektrotehnička studijska grupa sa smjerovima elektronika i automatika i elektrotehničko inžinjerstvo, kao i informatička studijska grupa sa dva smjera - programiranje i informacione tehnologije i računari.

Uvođenjem novog odsjeka Faklutet mijenja naziv u Saobraćajno tehnički fakultet.

Fakultet za uslužni menadzment

Fakultet za uslužni menadzment prva je privatna visokoškolska ustanova sa sjedištem u Doboju. Prva generacija studenata upisana je 2006. godine.
Program Fakulteta je namijenjen obrazovanju profesionalnih menadzera u uslužnim djelatnostima. Nakon završenih studija, uslužni menadzeri posjeduju neophodne kompetencije za uspješno vođenje složenog uslužnog biznisa u promjenjivom globalnom okruženju. Osnovne studije traju tri godine, a program je usklađen sa odredbama Bolonjske deklaracije.

U okviru Fakulteta za uslužni menadzment ponuđeni su studijski programi: Menadzment u finansijskim uslugama i Menadzment u javnim uslugama. Nastava je usklađena sa programom Fakulteta za uslužni biznis iz Novog Sada.

Slobomir P Univerzitet

Priču o prvom privatnom univerzitetu na ovim prostorima započeli su bračni par, Mira i Slobodan Pavlović, biznismeni iz Čikaga, osnivajući Slobomir P Univerzitet u čijem sastavu se nalazi 6 fakulteta u Slobomiru i Doboju:

Fakultet za ekonomiju i menadžment, Fakultet za informacione tehnologije, Pravni fakultet sa Opštim odsjekom i Odsjekom za opštu bezbjednost, Poreska akademija, Filološki fakultet i Akademija umjetnosti sa Odsjekom za dizajn i grafiku, Odsjekom za opštu muzičku pedagogiju i Odsjekom za dramsku i filmsku umjetnost, na kome je šef Odsjeka renomirana dramska umjetnica LJiljana Blagojević.

Predavači na Univerzitetu su profesori i naučni radnici sa beogradskog, novosadskog i banjalučkog univerziteta, a jedna od privilegija studenata Slobomir P Univerziteta je i mogućnost da nastavu na nekim predmetima prate i u realizaciji inostranih profesora sa američkih univerziteta.

Studentima su na raspolaganju moderno opremljene učionice sa svim potrebnim učilima, informatičke laboratorije, biblioteka, računari, internet konekcija puna 24 časa, sala za rekreaciju, restoran, tereni za odbojku i rukomet. Univerzitet radi po principima Bolonjske deklaracije.

Na osnovu saradnje sa University of NJashington, studentu se nudi mogućnost da, pod određenim uslovima, sluša nastavu na pomenutom američkom univerzitetu u trajanju od najviše godinu dana, a sporazum pored nesmetane fluktuacije studenata omogućava i „razmjenu" američkih i domaćih profesora.
Studenti mogu obavljati stručnu praksu u kompanijama porodice Pavlović i tako sticati nova praktična znanja, a u planu je da se najboljima među njima omoguće i odlasci u inostranstvo.