Nadležnosti i obaveze načelnika opština u Republici Srpskoj regulisani su Zakonom o lokalnoj samoupravi Republike Srpske koji se primjenjuje od 1. januara 2005. godine ("Službeni glasnik RS" broj 101/04 od 11. novembra 2004. godine), članovi 40, 41, 42 i 43.

Shodno navedenim odredbama Zakona o lokalnoj samoupravi RS, načelnik Opštine Doboj ima sljedeće nadležnosti:

• Načelnik opštine zastupa i predstavlja opštinu, nosilac je izvršne vlasti u opštini.
• Načelnik rukovodi opštinskom administrativnom službom i odgovoran je za njen rad.
• Načelnik ima zamjenika koji mu pomaže u vršenju dužnosti.
• Zamjenika načelnika bira skupština opštine, na prijedlog načelnika, u postupku predviđenom za izbor predsjednika skupštine opštine, utvrđen statutom i poslovnikom skupštine opštine.
• Mandat zamjenika načelnika traje do kraja mandata načelnika opštine, odnosno skupštine opštine.
• Procedura izbora, opoziva i razrješenja zamjenika načelnika reguliše se statutom opštine.
• Zamjenik načelnika izvršava dužnosti koje mu/joj povjeri načelnik.
• Zamjenik načelnika zamjenjuje načelnika i djeluje u njegovo/njeno ime kada je ovaj drugi odsutan ili spriječen u izvršavanju svojih dužnosti.
• Načelnika opštine biraju građani na opštim neposrednim izborima za period od četiri godine u skladu sa Izbornim zakonom.
• Razrješenje prije isteka mandata i opoziv načelnika opštine provodi se u skladu sa Izbornim zakonom.

     U slučaju ostavke i trajne spriječenosti načelnika da obavlja funkciju, a preostalo je više od godinu dana mandata, raspisuju se izbori u roku od 60 dana.

      Nadležnosti načelnika opštine su sljedeće:

• predlaže statut opštine,

• predlaže odluke i druga opšta akta skupštini,

• izrađuje nacrt i podnosi skupštini na usvajanje godišnji budžet, godišnji bilans stanja, ekonomski plan, razvojni plan, investicioni program, prostorni i urbanistički plan i ostale planske i regulatorne dokumente koji se odnose na korištenje i upravljanje zemljištem, uključujući i korištenje javnog zemljišta,

• obavještava skupštinu o svim pitanjima iz nadležnosti opštine, njenih prava i obaveza,

• provodi lokalnu politiku u skladu sa odlukama skupštine, izvršava lokalni budžet i obezbjeđuje primjenu odluka i drugih akata skupštine,

• izvršava zakone i druge propise republike i grada čije je izvršenje povjereno opštini,

• donosi odluku o osnivanju opštinske administrativne službe,

• donosi pravilnik o organizaciji i sistematizaciji radnih mjesta opštinske administrativne službe,

• donosi plan civilne zaštite opštine i obezbjeđuje njegovu realizaciju,

• realizuje saradnju opštine sa drugim opštinama, gradovima, međunarodnim i drugim organizacijama, u skladu sa odlukama i zaključcima skupštine opštine i njenih odgovarajućih radnih tijela,

• daje saglasnost na statute i druga opšta akta preduzeća i ustanova čiji je osnivač opština,

• podnosi izvještaj skupštini o svom radu i radu opštinske administrativne službe,

• pokreće inicijativu da se do odluke nadležnog suda obustavi od izvršenja propis skupštine opštine, opšti ili pojedinačni akt, ako smatra da je suprotan Ustavu i zakonu,

• zaključuje ugovore u ime opštine, u skladu sa aktima skupštine opštine,

• rješava u drugom stepenu po žalbi na prvostepena rješenja opštinske administrativne službe, ukoliko za rješavanje nisu nadležni republički organi,

• odgovoran je za zakonitost svih akata koje predlaže skupštini opštine,

• donosi odluke o raspolaganju novčanim sredstvima na način utvrđen statutom i obavlja druge poslove utvrđene zakonom i statutom opštine.